Onderzoek naar energiebesparende maatregelen

Ecorys onderzocht aanvullende beleidsmaatregelen om het Nederlandse energiegebruik vóór 2030 te verlagen en beoordeelde hun besparingspotentieel, kosten en uitvoerbaarheid.

Introductie

Nederland staat voor een grote uitdaging om de energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030 te realiseren. Ecorys ondersteunde het ministerie van Economische Zaken en Klimaat door aanvullende energiebesparende beleidsmaatregelen te identificeren en te beoordelen voor de sectoren industrie, gebouwde omgeving, landbouw, mobiliteit en elektriciteit. Daarbij is niet alleen gekeken naar energiebesparing, maar ook naar kosten, uitvoerbaarheid en bredere maatschappelijke effecten.

Achtergrond

De herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn (EED) bevat bindende doelstellingen voor energiebesparing richting 2030. Omdat bestaande en voorgenomen beleidsmaatregelen mogelijk onvoldoende zijn om deze doelen te halen, had het ministerie behoefte aan een actueel overzicht van aanvullende beleidsopties. Ecorys stelde een longlist van 75 potentiële maatregelen op op basis van beleidsdocumenten, internationale studies en eigen expertise. Samen met de opdrachtgever werd deze teruggebracht tot 32 maatregelen verdeeld over industrie, gebouwde omgeving, landbouw, mobiliteit en de elektriciteitssector. Voor iedere maatregel werden de verwachte energiebesparing, CO₂-reductie, kosten, uitvoerbaarheid en systeemeffecten geanalyseerd.

Belangrijkste bevindingen

Het onderzoek laat zien dat in alle sectoren nog mogelijkheden bestaan om het energiegebruik verder te reduceren. De meest kansrijke maatregelen combineren een substantieel energiebesparingspotentieel met beperkte maatschappelijke kosten en relatief lage uitvoeringsrisico’s. Vooral maatregelen die voortbouwen op bestaande technologieën, marktontwikkelingen en beleidsinstrumenten blijken kansrijk.

Voor de gebouwde omgeving bieden maatregelen zoals slimme thermostaten, gerichte subsidieregelingen en strengere energieprestatie-eisen voor gebouwen een aantrekkelijke combinatie van energiebesparing en uitvoerbaarheid.

In de industrie werden maatregelen onderzocht zoals het beter benutten van restwarmte, het aanscherpen van de energiebesparingsplicht en het uitfaseren van nieuwe fossiele installaties. Hoewel deze maatregelen aanzienlijke energiebesparingen kunnen opleveren, zijn de effecten sterk afhankelijk van randvoorwaarden zoals infrastructuur, netcapaciteit, beschikbaarheid van personeel en internationale concurrentiepositie.

De studie concludeert dat op korte termijn vooral winst kan worden geboekt door bestaande beleidsinstrumenten te intensiveren, beschikbare technologieën sneller uit te rollen en effectieve prijsprikkels in te zetten. Tegelijkertijd zijn structurele energiebesparingen op langere termijn afhankelijk van bredere systeemveranderingen, zoals infrastructuurontwikkeling, marktopschaling en internationale afstemming.

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2026D36346&did=2026D36346