Ecorys evalueert de Uitvoeringswet EU verordening Terroristische Online-Inhoud

Ecorys draagt bij aan het bestrijden van terroristische online inhoud

In de EU worden online platformen steeds vaker misbruikt door verschillende soorten extremistische groeperingen om hun ideologieën te verspreiden, leden te rekruteren, terroristische aanslagen voor te bereiden en financiële middelen te vergaren met negatieve gevolgen voor de veiligheid in Europa. Daarom is de Verordening (EU) 2021/784 inzake het tegengaan van de verspreiding van terroristische online-inhoud in 2022 in werking getreden. In Nederland is deze vertaald naar de Uitvoeringswet Terroristische Online-Inhoud (TOI) om terroristisch materiaal online sneller te kunnen identificeren en verwijderen.

In opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) heeft Ecorys een evaluatie uitgevoerd naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van de Uitvoeringswet TOI. Er is met name aandacht besteed aan de toepassing en de werking van de wet in de praktijk, de bestuurlijke constructie waarvoor is gekozen, en de balans tussen enerzijds de toepassing van de wet en anderzijds de rechtsstatelijke bescherming van de rechten van aanbieders en gebruikers van hostingdiensten en internetplatformen. 

De belangrijkste bevindingen van het onderzoek zijn: 

• De Uitvoeringswet TOI functioneert in de praktijk grotendeels zoals bedoeld en de ATKM heeft in korte tijd een werkend proces ingericht voor het identificeren, beoordelen en verwijderen van terroristische online inhoud.
• In 2024 en 2025 zijn ongeveer 330 verwijderbevelen uitgevaardigd. Vrijwel alle verwijderbevelen werden door hostingdiensten binnen de wettelijke termijn van één uur opgevolgd. 
• Het opsporen van terroristische online inhoud blijft een uitdaging, mede doordat detectie momenteel grotendeels handmatig plaatsvindt. Bovendien valt een aanzienlijk deel van de zorgwekkende online content buiten de wettelijke definitie van terroristische online inhoud, waardoor optreden binnen de kaders van de Uitvoeringswet niet mogelijk is.
• De praktijkervaring met delen van het wettelijke instrumentarium is nog beperkt. Zo zijn er nog geen bezwaar- of beroepsprocedures gestart, zijn geen blootstellingbesluiten uitgevaardigd en is de geschilbeslechtingsprocedure nog niet gebruikt. 
• Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor structurele schendingen van grondrechten of overmatige verwijdering van legale content. 
• De wet is effectief in het verwijderen van geïdentificeerde terroristische online inhoud, maar de bredere impact op de beschikbaarheid van terroristische content online is moeilijk vast te stellen. 

Het volledige rapport is te raadplegen via: link

Geïnteresseerd? Neem dan ook deel aan de webinar die wij op 5 november van 15:30-17:00 organiseren. Meer informatie over de webinar en registratie kan via deze link: 

https://eu.mar.medallia.com/s/100022778?d=l&h=C0BE19E45264E04&l=en

Meer weten over het onderzoek? Neem dan contact op met Gabriëlle Op 't Hoog or Sabine Hellemons