Evaluatie van de Wet vaste boekenprijs

Elk Nederlandstalig of Friestalig boek dat in Nederland wordt verkocht heeft dezelfde prijs, waar je hem ook koopt. Dit is sinds 2005 vastgelegd in de Wet op de vaste boekenprijs. Deze wet heeft twee doelen: het bevorderen van een divers aanbod aan titels en het in stand houden van een fijnmazig netwerk van boekhandels. De werking van de wet is geëvalueerd door onderzoeksbureau Ecorys over de periode 2019–2023.

Achtergrond

Om de toegang tot boeken laagdrempelig te houden, is de Wet op de vaste boekenprijs ingesteld. Deze wet verplicht uitgevers om voor ten minste één jaar een vaste verkoopprijs vast te stellen voor Nederlandstalige en Friestalige boeken. Die vaste prijs zorgt er in theorie voor dat boeken voor iedereen eenvoudig en tegen gelijke voorwaarden beschikbaar zijn.

De vaste boekenprijs biedt uitgevers en boekwinkels meer zekerheid over hun inkomsten. Op populaire boeken maken zij meer winst, en dankzij die marge kunnen ze ook minder rendabele titels uitgeven. Met andere woorden: dankzij de vaste boekenprijs verschijnen niet alleen bestsellers, maar ook minder populaire boeken, wat het totale aanbod gevarieerder maakt.

Bovendien voorkomt de vaste prijs dat boekwinkels met elkaar hoeven te concurreren op prijs, althans niet voor Nederlandstalige en Friestalige titels. De lokale boekhandel wordt zo beschermd tegen concurrentie van bijvoorbeeld supermarkten en webwinkels, die vanwege hun schaalvoordeel boeken goedkoper zouden kunnen aanbieden. Hierdoor blijft een landelijk netwerk van fysieke boekhandels bestaan, waar het brede en diverse boekenaanbod toegankelijk blijft voor iedereen.

Belangrijkste bevindingen tot nu toe

De Wet op de vaste boekenprijs wordt elke vier jaar geëvalueerd. Ecorys heeft de wet over de periode 2019-2023 geëvalueerd. We concluderen dat de wet effectief is in het behouden van een divers aanbod en een fijnmazig netwerk van fysieke boekhandels.

In ons onderzoek was speciale aandacht voor de invloeden van coronapandemie. Tijdens de pandemie is de boekenmarkt ingrijpend veranderd. Boekverkopen verschoven massaal van fysieke naar digitale verkoopkanalen. De eerste signalen suggereren dat deze verschuiving tijdelijk was en dat de boekenmarkt zich weer heeft hersteld en vergelijkbaar is met de periode voor de pandemie.

Meer weten? Lees dan hier ons volledige rapport.