Evaluatie financiële stelsel monumentenzorg

Klant: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap | Sectoren: Regions and Cities

Nederland heeft een lange en rijke historie. Deze historie is uitgetekend in vele prachtige, indrukwekkende en interessante monumenten.

De instandhouding van monumenten is kostbaar. Ter compensatie kunnen eigenaren voor de instandhouding van hun Rijksmonument aanspraak maken op verschillende financiële regelingen voor onderhoud, restauratie, herbestemming en verduurzaming.​

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werkt voortdurend aan de verbetering en actualisatie van dit systeem. Het beleidstraject Erfgoed Telt is hier een voorbeeld van. De verschillende financiële regelingen zijn de afgelopen jaren individueel geëvalueerd op hun werking en effect. De regelingen zijn echter ook sterk met elkaar verbonden. Daarom heeft Ecorys, in het kader van Erfgoed Telt, het bestaande samenhangende financiële stelsel voor monumentenzorg via rijksmiddelen geëvalueerd. De volgende onderzoeksvraag is hierbij leidend geweest:

Hoe kan het financieel instrumentarium optimaal worden ingericht om de restauratie, het onderhoud, de herbestemming, de verduurzaming en de omgevingswaarde van erfgoed zo efficiënt mogelijk te ondersteunen?​

Op dit moment geeft het Rijk op jaarbasis ca. €180 miljoen uit aan de financiering van monumentenzorg. De bestudering van het huidige stelsel heeft geleid tot de volgende bevindingen:

  • Type regeling: grootste deel van de uitgaven gaan naar IB-aftrek (30%) en de Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (25%).
  • Type monument: grootste deel van de uitgaven gaan naar gebouwen/woonhuizen (40%), gevolgd door religieuze monumenten (15%) en agrarische gebouwen.
  • Type eigenaar: particuliere monument-eigenaren (45%) zijn de grootste groep ontvangers van middelen, gevolgd door verenigingen/stichtingen (20%).

Key Experts

Michel Hek Sector Leader