Waarde van watergebonden bedrijvigheid in Groningen

Client: Bedrijvenvereniging Zuidoost en Gemeente Groningen | Sectors: Regions and Cities, Transport and Infrastructure

In opdracht van de bedrijvenvereniging Zuidoost (ZO) en de gemeente Groningen heeft Ecorys een onderzoek uitgevoerd naar de waarde van watergebonden bedrijvigheid in de gemeente Groningen.

Aanleiding
De ruimte voor ondernemen concurreert op steeds meer plaatsen in Nederland met de ruimte voor wonen. Regelmatig moeten bedrijven in (binnen)steden dan ook wijken voor woningbouw, hoewel daar niet altijd een goed onderbouwde economische strategie aan ten grondslag ligt. De onomkeerbaarheid van een dergelijk besluit vraagt wel om een goede afweging. Teneinde het toekomstperspectief van Scandinavische havens te kunnen bepalen (behouden en versterken van de huidige functie versus transformatie naar woningbouw), was bij zowel de bedrijvenvereniging ZO als de gemeente Groningen dringend behoefte aan meer inzicht in watergebonden bedrijvigheid in de stad Groningen, trends en ontwikkelingen in de sector en het belang van Scandinavische havens voor de stad Groningen en omstreken. 

Doel
Tijdens dit onderzoek is er specifiek gekeken naar de waarde van watergebonden bedrijvigheid in de gemeente Groningen en het belang van de bedrijvigheid in de Scandinavische havens. De volgende onderzoeksvragen zijn behandeld: 

  1. Wat is de waarde van de watergebonden bedrijvigheid in de gemeente Groningen? 
  2. En wat is het economische- en maatschappelijke belang van Scandinavische havens voor de stad Groningen?

Resultaten
Ecorys heeft de watergebonden bedrijvigheid in en om Groningen geïnventariseerd. In de Scandinavische havens zijn 24 bedrijven (o.a. op/overslag en nautische bedrijven) actief en in dit gebied van circa 10 hectare werken ruim 200 personen. Daarmee heeft de bedrijvigheid in de Scandinavische havens economische gezien een beperkt en voornamelijk lokaal belang voor de stad. Zo is ca. 15% van de watergebonden werkgelegenheid in de gemeente Groningen werkzaam in de Scandinavische havens. Ook andere economische indicatoren (toegevoegde waarde en omvang) benadrukken een relatief beperkte aandeel van de Scandinavische havens. Afgezien van Machinefabriek Rusthoven zitten de klanten voor het merendeel in de provincie Groningen. Tevens verwachten wij op basis van gesprekken met bedrijven, trends, ontwikkelingen en de vraagraming geen sterke toename van de bedrijvigheid in het gebied. 

Ondanks dat het economisch belang beperkt is, hebben de (nautische) bedrijven in de Scandinavische havens wel degelijk een belangrijke functie voor de stad Groningen. Er vindt onderhoud- en reparatiewerkzaamheden plaats aan woonboten en de bruine vloot. Daarnaast worden er jachten gebouwd en leveren de sleep- en bergingsdiensten assistentie aan de natte waterbouw en verrichten zij werkzaamheden tijdens calamiteiten. Het zijn voorzieningen waar in de stad behoefte aan is en waar de bedrijven in voorzien. 

Overwegingen voor de toekomst
Watergebonden bedrijven in de Scandinavische havens zijn afhankelijk van een locatie aan het water (met een kade, voldoende diepgang en manoeuvreerruimte) bij voorkeur nabij de stad. Bij een mogelijke transformatie van de Scandinavische havens naar een woongebied bestaat de kans dat de reeds aanwezige bedrijven vanwege onder andere milieuhinder (geluid) op zoek moeten naar een alternatieve locatie. Bij het ontbreken van dergelijke locaties bestaat de kans dat bedrijven wegtrekken naar verder gelegen locaties of noodgedwongen moeten stoppen met het uitvoeren van hun bedrijfsactiviteiten. Mogelijk worden de werkzaamheden overgenomen door andere bedrijven en blijft de impact van transformatie relatief beperkt. Echter, wij verwachten dat dat niet eenvoudig zal zijn en (op de korte termijn) zal leiden tot het wegvallen van deze – voor de stad Groningen – belangrijke activiteiten. Om watergebonden bedrijvigheid (en werkgelegenheid) te behouden voor de stad, zal dus, samen met de watergebonden bedrijven, naar een passende oplossing moeten worden gezocht.

De Groninger Ondernemers Courant schreef ook een artikel over dit onderzoek.

Mocht u vragen hebben over het onderzoek dan kunt u contact opnemen met de projectleider Laurens Warnink (Ecorys) via [email protected]
 

Key Experts

Laurens Warnink Principal Consultant