Onderzoek naar Nederlandse anti-witwasbeleid in de Witwasmonitor 2014-2016

Klant: Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) | Sectoren: Security and Justice

Het Nederlandse anti-witwasbeleid berust op twee doelstellingen: enerzijds de preventie en bestrijding van criminaliteit, inclusief het afpakken van crimineel verkregen vermogen, anderzijds de bescherming van de integriteit van de Nederlandse economie. Deze doelstellingen en het huidige anti-witwasbeleid zijn gebaseerd op de doelstellingen die geformuleerd zijn door de internationale Financial Action Task Force. In opdracht van het WODC onderzocht Ecorys de activiteiten en resultaten van de organisaties die betrokken zijn bij de uitvoering van het anti-witwasbeleid in Nederland over de jaren 2014, 2015 en 2016 met het oog op de Nederlandse doelstellingen en die van de Financial Action Task Force.

Onderzoeksactiviteiten
Voor de monitor vergeleken de onderzoekers de activiteiten en resultaten van de betrokken organisaties over de periode 2014 – 2016 met die over de periode 2010 – 2013. Deze betrokken organisaties zijn onder andere verschillende toezichthouders, FIU-Nederland, de FIOD, de Nationale Politie en de Douane. Voor in totaal 13 betrokken organisaties verzamelden en analyseerden de onderzoekers data om te onderzoeken in hoeverre de activiteiten en resultaten van deze organisaties bijdragen aan de bestrijding van witwassen in Nederland.
 
Het Nederlandse anti-witwasbeleid
Op basis van de verzamelde data concludeerden de onderzoekers dat het aantal meldingen van witwassen over de periode 2014 – 2016 is toegenomen in vergelijking met de jaren daarvoor. Het aantal strafrechtelijke onderzoeken over dezelfde periode is echter opvallend genoeg niet veranderd. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat naast de strafrechtelijke interventies meer aandacht is gekomen voor alternatieven, zoals bestuurlijke, fiscale en tuchtrechtelijke interventies. De onderzoekers adviseerden daarom hier meer data over te verzamelen, opdat de toepassing van deze alternatieve interventies beter onderzocht kan worden.

Verder zagen de onderzoekers dat er in de periode 2014 – 2016 meer crimineel vermogen is afgepakt dan in de voorgaande periode. Volgens de onderzoekers strekt het echter tot aanbeveling ook op dit gebied meer data te verzamelen om zo een betere inschatting te kunnen maken van de totale omvang van het bedrag dat jaarlijks in Nederland wordt witgewassen.

Tot slot constateerden de onderzoekers dat de betrokken publieke partijen in toenemende mate samenwerken met de private sector. De focus van de bestrijding van witwassen door deze partijen verschuift daarnaast van een reactieve identificatie van witwaszaken naar een proactieve identificatie. Bij de proactieve identificatie koppelen de partijen hun informatie, waarna ze op basis van hun eigen onderzoek efficiënter zaken kunnen identificeren. De betrokken partijen hebben het voornemen om hun onderlinge samenwerking en de proactieve aanpak van witwassen verder te ontwikkelen om ook in de komende jaren meer crimineel vermogen af te pakken en zo de Nederlandse economie te beschermen.

Lees ook het onderzoeksrapport. Voor meer informatie neemt u contact op met Linette de Swart.

Key Experts

Linette de Swart Senior consultant