Mantelzorgers verleenden in 2019 voor €22 miljard aan zorg

Klant: MantelzorgNL | Sectoren: Social Policy

08-03-2021 

Mantelzorgers leveren een grote bijdrage aan de maatschappij. Deze bijdrage is waardevol voor de zorgbehoevende als ook voor de mantelzorger. 

Maatschappelijk belang mantelzorgers
Toch heeft MantelzorgNL ons de opdracht gegeven om in kaart te brengen wat de maatschappelijke kosten en baten zijn van mantelzorg. Op basis van ons onderzoek schatten we de totale maatschappelijke kosten van mantelzorg op € 22 miljard per jaar. Deze kosten bestaan grotendeels uit de tijd die mantelzorgers besteden aan de zorg die zij leveren. Aangezien zij deze tijd anders aan andere activiteiten zouden kunnen besteden, zoals scholing of werk, vertegenwoordigt deze tijd bepaalde waarde. Daarnaast maken sommige mantelzorgers aanvullende kosten bij het verlenen van mantelzorg, bijvoorbeeld reiskosten.  

De vervangingswaarde van de zorg, de kosten die gemoeid gaan met het overnemen van de mantelzorg door zorgprofessionals is 70 tot 100% hoger dan de maatschappelijke kosten van het verlenen van zorg. De kosten die gemoeid gaan met mantelzorg zijn lager dan de kosten die gepaard gaan met de invulling van deze zorg door zorgprofessionals. De uitkomst van het onderzoek onderstreept het grote maatschappelijke belang van mantelzorgers. 

De maatschappelijke kosten en baten van mantelzorgondersteuning 
In ons onderzoek nemen wij twee varianten ter ondersteuning van mantelzorg onder de loep: respijtzorg en mantelzorgmakelaar. Van beide zijn de kosten en baten voor een individueel traject zo goed mogelijk in kaart gebracht, op basis van literatuurstudie en interviews.

  • Respijtzorg

Respijtzorg is het (tijdelijk of structureel) vervangen van een mantelzorger door een vrijwilliger of betaalde kracht. In de praktijk bestaan meerdere vormen van respijtzorg, zoals medisch of algemeen geschoolden die enkele uren per week aan huis komen. Ons onderzoek laat zien dat de kosten van respijtzorg kunnen worden terugverdiend. De kosten van respijtzorg worden terugverdiend indien uitval door ziekte van de mantelzorger, en de daaraan verbonden kosten, gedurende een week per jaar wordt voorkomen. 

  • Mantelzorgmakelaar

Inzet van een mantelzorgmakelaar heeft tot doel de mantelzorger te ondersteunen met regeltaken. Onze analyse wijst uit dat de kosten van de inzet van een mantelzorgmakelaar worden terugverdiend als hiermee al een beperkte mate van uitval door ziekte van de mantelzorger kan worden voorkomen. Indien drie dagen ziekte kan worden voorkomen met de inzet van de mantelzorgmakelaar, zijn de maatschappelijke baten hoger dan de kosten van de inzet van de mantelzorgmakelaar. 
Onze analyse is zoveel mogelijk gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en praktijkgegevens over de zorgactiviteiten en ondersteuning van mantelzorgers. Meer onderzoek naar deze onderwerpen kan het inzicht in de maatschappelijke waarde van mantelzorg, alsmede de ondersteuning van mantelzorgers verder verdiepen.

Meer weten? Lees het onderzoeksrapport (pdf) voor meer informatie.

Heeft u een vraag of wilt u meer informatie over onze werkwijze? Neem dan contact op met Wim Spit of Jerien den Blanken

Key Experts

Wim Spit Senior economist Social Policy Jerien den Blanken Consultant