Een duurzame gemeente: de rol van de gemeenteraad

Client: De Rekenkamercommissie | Sectors: Natural Resources

Ecorys heeft in opdracht van de rekenkamercommissie (RKC) van Gorinchem inzichtelijk gemaakt hoe de gemeente presteert op het gebied van duurzaamheid. Hierbij is in het bijzonder gekeken naar de drie beleidsterreinen: energie, afval en biodiversiteit. Vervolgens heeft Ecorys onderzocht wat de rol van de gemeenteraad is geweest en zou moeten zijn in de toekomst. Het onderzoek is uitgevoerd van december 2015 tot mei 2016.

Terugblik
Allereerst heeft Ecorys de doelmatigheid en doeltreffendheid van het huidige duurzaamheidsbeleid geëvalueerd. Er is geconcludeerd dat het huidige duurzaamheidsbeleid een te brede scope kent en het ontbreekt aan duidelijke, korte termijn doelstellingen. Daarnaast is het ambitieniveau weliswaar hoog, maar dit strookt niet met het beperkte budget dat beschikbaar is gemaakt voor dit beleidsterrein. Ook ontbreekt er een gerichte taakverdeling tussen de verschillende partijen in Gorinchem en hun portefeuilles: duurzaamheidsbeleid wordt niet integraal uitgevoerd. Hoewel de gemeente Gorinchem ambitieuze doelstellingen heeft geformuleerd en er wel degelijk vorderingen zijn gemaakt bijvoorbeeld op het gebied van energiebesparing en de collectieve inkoop van zonnepanelen, zijn de echt grote duurzame energieprojecten, zoals een grootschalig duurzaam warmtenet, een houtsnippercentrale en windmolens, tot op heden niet gerealiseerd.

De lange termijn  duurzaamheidsdoelstellingen, zoals 50% duurzame energie in 2035,  zijn daarmee nog lang niet behaald. Ter illustratie: het aandeel duurzame productie binnen de gemeentegrenzen is tussen 2010 en 2014 gestegen van bijna 0,6% naar 0,8%.

Vooruitblik
De rekenkamercommissie heeft gevraagd naar een duidelijke taakopvatting van de gemeenteraad bij het opstellen van duurzaam beleid, aangezien eerdere doelstellingen niet zijn gerealiseerd. Ecorys heeft een aantal sessies georganiseerd met de gemeenteraad en een EffectenArena georganiseerd met allerlei belangengroeperingen en bedrijven. In een dergelijke EffectenArena brengt Ecorys alle betrokken partijen bij elkaar, waarna samen wordt vastgesteld hoe verantwoordelijkheden worden verdeeld en welke investeringen voor de gewenste effecten nodig zijn. Het beperkte budget van de gemeente voor duurzaamheid betekent namelijk dat er ook een bijdrage vanuit de maatschappij moet komen. Uiteindelijk hebben deze sessies aangetoond waar de gemeente tekort schiet, maar ook, welke verantwoordelijkheden de bedrijven op zich zouden moeten en kunnen nemen.

Ecorys heeft als eindproduct een Roadmap opgesteld met aanbevelingen voor de raad. Een belangrijke voorwaarde voor de realisatie van de Roadmap is dat raadsleden het maatschappelijke middenveld betrekt en ook kaders stelt. Daarnaast is het een uitdaging voor de gemeente om in goed overleg te blijven met het bedrijfsleven, want ook de industrie moet een belangrijke bijdrage leveren aan de verduurzaming van Nederland.  Uiteindelijk kan Gorinchem via deze route  een duurzame koploper worden.

Klik hier voor de brochure ‘Samen op weg naar een duurzaam Gorinchem’.

Key Experts

Robert Haffner Sector Leader