Substitutie van zorg: oefen- en fysiotherapie kunnen andere vormen van zorg voorkomen of vervangen

| Social Policy

Fysio- en oefentherapie hebben de potentie de kwaliteit van leven van patiënten voor een groot aantal aandoeningen te verbeteren en andere vormen van zorg te voorkomen of te vervangen. Gebrek aan structurele financiering staat implementatie of verdere uitrol van initiatieven op het gebied van fysio- en oefentherapie veelal in de weg. Dat zijn enkele conclusies uit ons onderzoek naar de mogelijkheden van substitutie van zorg door inzet van fysio- en oefentherapie.  

Substitutie van zorg is een beweging binnen de gezondheidszorg om te komen tot ‘de juiste zorg op de juiste plek’ (JZOJP). Daarmee kan aan de groeiende zorgvraag tegemoet worden gekomen en toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg in de toekomst gewaarborgd worden. Deze beweging biedt kansen voor de paramedische sector, waaronder fysio- en oefentherapie. 

Ons onderzoek bestond uit een inventarisatie en uitwerking van initiatieven op het gebied van fysio- en oefentherapie in relatie tot substitutie van zorg. Daarnaast voerden wij een literatuurstudie uit om zicht te krijgen op de wetenschappelijke onderbouwing van de (kosten)effectiviteit van inzet van fysio- en oefentherapie bij diverse aandoeningen.  

Wij gebruikten fysiek functioneren en/of determinanten van fysiek functioneren als uitkomstmaten. Aangezien wensen en doelen van de patiënt en de ervaren verbetering in fysiek functioneren centraal staan bij fysiotherapie, passen deze veelal patiëntgeoriënteerde uitkomstmaten goed bij de dagelijkse praktijk. Verder richtten wij ons in de literatuurstudie op onderzoeken waarbij fysiotherapie werd vergeleken met ‘care as usual’ en de controlegroep geen (vorm van) fysiotherapie ontving. De systematische reviews en gerandomiseerde controlestudies (RCT) werden op wetenschappelijk gangbare wijze beoordeeld op kwaliteit (volgens de AGREE 2.0- en AMSTAR-methode) en alleen onderzoeken van goede kwaliteit namen wij mee. Wanneer een meta-analyse van meer dan 10 RCT’s liet zien dat een fysiotherapeutische interventie effectief was bij een bepaalde aandoening, gaven wij voor deze aandoening het label veel positief bewijs voor effectiviteit van fysiotherapie. Dit gold voor 27 van de in totaal 39 onderzochte aandoeningen.

Wij voerden dit onderzoek uit in opdracht van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF), Stichting Keurmerk Fysiotherapie (SKF) en Vereniging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck (VvOCM). 

Lees het volledige onderzoeksrapport (pdf). 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onze consultant Rosanne van Seben.