Informeren en Samen Beslissen bij de baarmoederhalsafwijking CIN: analyse van de huidige praktijk

| Social Policy

Jaarlijks worden ruim 30.000 vrouwen met een afwijkend uitstrijkje van de baarmoederhals doorgestuurd naar de gynaecoloog voor aanvullend onderzoek en eventuele behandeling. Het is echter onduidelijk welke informatie deze vrouwen ontvangen bij de uitslag van een afwijkend uitstrijkje en in welke mate zij worden betrokken bij de besluitvorming over de eventuele behandeling. In opdracht van Zorginstituut Nederland onderzochten Onderzoeksinstituut IVO, IKNL en Ecorys hoe de informatievoorziening en Samen Beslissen in de praktijk verlopen. Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met Stichting Olijf en het Catharina ziekenhuis/Radboudumc.

Onderzoeksmethode
Er zijn twee methoden toegepast om inzicht te krijgen in welke informatie (digitaal, papieren folders etc.) beschikbaar is voor vrouwen over het onderzoek en de behandeling van CIN. Eerst is de beschikbare digitale informatie geïnventariseerd en geëvalueerd. Vervolgens is er een korte vragenlijst afgenomen bij huisartsenpraktijken en gynaecologische afdelingen van (academische) ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra. Daarnaast zijn er door Ecorys zestien vrouwen bij wie de baarmoederhalsafwijking CIN is geconstateerd en dertien zorgverleners geïnterviewd over hun ervaringen met de informatievoorziening en met besluitvorming in de spreekkamer.

Bevindingen en aanbevelingen
Uit het algehele onderzoek komt naar voren dat de volledigheid van de informatie over het algemeen voldoende is. Informatie over de prevalentie van CIN, de risicofactoren voor de ontwikkeling van CIN en vooral de mogelijkheid van see and treat is voor verbetering vatbaar. In het proces van Samen Beslissen moeten de voorkeuren van de patiënt richtinggevend zijn voor de uiteindelijke beslissing. Uit het onderzoek blijkt dat dit in de huidige praktijk nog onvoldoende gebeurt. Met name de bewustwording bij vrouwen dat een actieve inbreng in het besluitvormingsproces nodig en gewenst is, moet beter.

Op basis van de bevindingen zijn er een aantal aanbevelingen tot stand gekomen voor zorgaanbieders om de informatievoorziening en het proces van Samen Beslissen te verbeteren. De belangrijkste zijn:
- Bied in de eerste en tweede lijn informatie op verschillende manieren aan, ook met plaatjes en filmpjes, zodat je een brede doelgroep bereikt.
- Maak duidelijker onderscheid tussen informatie over een afwijkend uitstrijkje en informatie over de behandeling van baarmoederhalskanker, om onnodige angst te voorkomen bij vrouwen met een afwijkend uitstrijkje.
- Beschrijf het proces van Samen Beslissen in de folder die het ziekenhuis toestuurt en benadruk dat vrouwen actieve inbreng mogen hebben.
- Bespreek als zorgverlener expliciet waarop het behandeladvies is gebaseerd, ga na hoe het voorstel valt en wat de voorkeur van de vrouw is in de gegeven situatie.

Voor meer informatie kunt u de factsheet bekijken en het onderzoeksrapport lezen.