Blog: Energie-infrastructuur in transitie deel 2

| Natural Resources

Weinig thema’s zijn de laatste tijd zo veelbesproken als de energietransitie. Als gevolg van de CO2-doelen, technologische vooruitgang en gedragsaanpassingen zal ons energiesysteem in de komende 30 jaar fundamenteel veranderen. Overal waar mogelijk zal gebruik gemaakt worden van hernieuwbare energie. Een van de vragen die hierbij opkomt is ‘Wat betekent dit voor onze toekomstige energie-infrastructuur?’ In deze serie van vier blogs bespreek ik 4 relevante ontwikkelingen.

In mijn vorige blog ging ik in op de noodzaak voor meer sturing en meer aandacht voor de rol van de infrastructuur. Daarnaast zijn ook aanpassingen in de regulering nodig. 

Aanpassingen in de regulering van infrastructuren
Publieke netbeheerders als Stedin en TenneT zijn monopolisten, omdat aangeslotenen niet voor een andere netbeheerder kunnen kiezen. Om deze reden is er sectorspecifieke regulering, waarbij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) maximumtarieven vaststelt. Deze regulering is tot stand gekomen in een tijd waarin de nadruk lag op kostenefficiëntie. Netbeheer was een relatief ‘saaie’ activiteit, waarbij vooral van belang was dat de leveringszekerheid was geborgd en de kosten niet te hoog waren. 

Het belang van leveringszekerheid en kostenefficiëntie is niet afgenomen, maar de energietransitie vraagt van netbeheerders dat zij zich meer proactief opstellen en meer “vooruit investeren”. Meer sturing (zoals in mijn eerste blog besproken) kan netbeheerders de zekerheid geven die nodig is om te anticiperen op veranderingen in het energiesysteem. De regulering moet zodanig aangepast worden dat toekomstgerichtheid wordt beloond. Ook moet explicieter worden wat we van een netbeheerder verwachten: wanneer mag een netbeheerder “nee verkopen” en welke spelregels gelden dan?

Het ligt voor de hand om in ieder geval te kijken naar de maatschappelijke kosten van netverzwaring en die te vergelijken met de extra baten voor de netgebruikers. Te denken valt aan een deel van het netwerk waarvan de capaciteit een paar weken per jaar tekortschiet. Moet het net worden verzwaard of is het wenselijk dat aangeslotenen worden beperkt in hun invoeding of afname? In het eerste geval betaalt het collectief; in het tweede geval “betalen” individuele partijen omdat zij last hebben van het uitblijven van netverzwaring. Kortom, de spelregels moeten duidelijker worden. 

Deze blog is geschreven door Robert Haffner, sectorleider Natural Resources. Hij en zijn team hebben veel ervaring met maatschappelijke vraagstukken op het gebied van energie- en klimaat. Robert schrijft in totaal vier blogs over de energie-infrastructuur in transitie.

Lees ook deel 1, deel 3 en deel 4 van deze blog.